
Mizo ṭawng hi ṭawng mawi tak tia sawi tur ni lo mah se ṭawng ṭha tak a ni a. A lam chhuah dan hi a fiah vang nge ni a, hnam dangte hian an zir thiam zung zung mai a ni. He ṭawng hmangtute zingah hian rei vak lo an awm pawhin an ṭawng thei zel mai ṭhin. Mizo hnahthlak chi peng hrang hrang, ṭawng zir miten ‘Mizo-Kuki-Chin group’ tia an sawite tan phei chuan a inzul thui avangin hriat thiam a awl lehzual . Ṭawng hi mihringte rohlu a ni a, he hnam nawlpui khaikhawmtu ber Mizo ṭawng pawh hi a hlu hle a ni. Mizo ṭawng ṭobul leh a hmasawn dan tlangpui han tarlang hmasa ila.
“Hnam peng hrang zawng zawng deuh thawin anmahni ṭawng hrang an nei vek a; tihdan phung leh khawsakna hmun thuhmun loh vangin an lamrik dan leh thil hming sawi dan chu hmun ṭhenkhatah danglam hlek hlek mah se, an thusawi dan hmang chik taka ngaihtuah chuan…Lushai (Mizo) hi an hmang tlang vekin an inhre tawn thei vek a ni. Lushai dialect hi a ram pum ṭawng inṭawm tlan (lingua franca) chu a ni,” tiin. (33)
“Khaw tinin anmahni lal an nei vheuhva; lal zawng zawng deuh thaw chu Sailo an ni a; anni hian British-in Mizoram a awp hma daih aṭang tawhin lalna an lo chang tawh a ni. Hualngo leh Pawi lal tlem an awm bawk a; anni pawh hian Sailo hnuaiah khaw te deuh ṭhutin lalna an chang a ni.” tiin (p.1)
- Chhangte. Thangi . Mizo Ṭawng Kalhmang, unpublished.
- Chhuanvawra . C. Mizo Ṭawng Chhuina, JP Offset Printer, 2012.
- Grierson. G.A. Linguistic Survey of India, Vol.3.p.25
- Lalthangliana. B. Mizo Ṭawng Ṭobul leh a chheh vel, Mizo Ṭawng Zirzauna Bu Thar,MILLTA, 2012.
- —. Zotui, 2006.
- Lewin..T.H. A Progressive Colloquial Exercises in the Lushai Dialect, 1874 as quoted by Darchuailova Renthlei, Mizo Ṭawng Hmelhmang, Zoṭawng, Editor.Zoramdinthara, De partment of Mizo, Pachhunga University,2013.
- McCabe. R.B. Our relation with the Estern Lushais prior to the rising on 1st March, 1892, in Collection of some inter esting Correspondences in Mizoram 1890-1896, The Tribal Institute of Mizoram, Aizawl, 1980.
- Parry. N.E. Lushai Custom: A Monograph on Lushai Customs and Ceremonies, 1928, reprinted 1988.
- Shakespear. J. The Lushei Kuki Clans, London, Macmilland & Co.Ltd,1912, Reprint by Tribal Research Institute, Aizawl.
- Thiago.Ngugi Wa .Decolonizing the mind, the politics of language in African Literature, Nairobi: Heinemann, 1986.
- Vumson, Zo History, as quoted by L.Keivom in his article Mizo as a Link Language, Mizo Studies, Vol.II : 3 Editor. R.L.Thanmawia, Department of Mizo, Mizoram University, 2013.
- Zatluanga, Mizo Chanchin, Aizawl.1966.
Cite the original source:
Thanmawia, RL. “Mizo Ṭawng : Mizo Hnahthlak Phuar Khawmtu.” Mizo Studies, IX, no. 1, Mar. 2020, pp. 6–15.
![]()
