
Abstract: Tunlai huna ngaihdan (ideology) langsar, ram la zau leh darh chak ber pawl zingah Feminism hi lam hmaih theih a nikher lo ang. Mizote zingah pawh kum eng emaw chen aṭang khan hriat a hlawh tawh a, tunhnaiah phei chuan sawi pawh kan sawi lar hle. A nihna tak hre lem lo pawhin a hming tal chu kan hre belin lam pawh kan lam zing viau a. A enga mah hmaa lo pawng do ngawt kan tam rualin lo sahuai thing vawn ṭun pawh kan tam viau.
Khawvel al hnehtu ngaihdan (ideology) dang ang thoin feminism pawh hian thu leh hla a hring tamin, thu leh hla huangah hniak a hnutchhiah chiar ve dup a. “Thil dang zawng aiin thu leh hla hi hmeichhiate tan,an ngaihtuahna chhungril, khawtlanga an dinhmun, inkungkaihna thar leh an nuna an duhthlanna tak tak dap chhuahna a nih bakah an chhehvela intluk tlan lohna awm do let tura hmanraw ṭha ber a ni a (Literature, above all, was a place where women could explore the intimate details of their emotions and social interactions, imagining new relationships and life choices, while also protesting against the injustices they saw around them)” (Sanders). Mizo thu leh hla huangah pawh thupui pawimawh ber pawl a ni chho ve ta hial a ni. Kum zabi sawmhnih pakhatnaa Mizo thu leh hla thli tleh natna ber tih hial theih turpoetry huangah pawh feminism rim nam a awm ve nual a, ṭhangthar Mizo hla-a feminism hnuhma kan en dawn a ni.
Feminism Chu Eng Nge?
Bell Hooks chuan “Feminismchukan pianpui sex avanga inrah behna titawp tura beihna hi a ni a, eng chi leh eng hnam bil mah a kawk lo. Mipa aia hmeichhia vohbikna a ni lo a, awmze nei zawka kan nun thlak danglam tumna a ni zawk (Feminism is the struggle to end sexist oppression. Its aim is not to benefit solely any specific group of women, any particular race or class of women. It does not privilege women over men. It has the power to transform in a meaningful way all our lives),” (26) tiin a hrilh fiah a. American ziaktu leh feminist Marie Shear pawhin “Feminism chu hmeichhiate hi mihring an ni tih hriat chianna leh pawm nghehna hi a ni (Feminism is the radical notion that women are people),”(6) tiin kum 1986 khan ‘A Feminist Dictionary’ tih lehkhabu a review-naah a sawi a, he hrilh fiahna hi hriat a hlawhin pawm pawh a hlawh hle. Feminism chuan kan khawtlang nuna hmeichhe dinhmun en fiahna, history-a hmeichhiate dinhmun sawi fiahna leh siamṭhat ngai lai siamṭhat a, khawtlang nun pumpuia an dinhmun chawi kan a tum ber(Harrison 296). A awlsam thei ang bera sawi chuan, hmeichhiate hi mipate ang leh tlukpui, mihring an ni ve tho tih pawm dan leh rin dan hifeminismchu a ni (Lengermann 223).
Feminism tih ṭawngkam hi French thumal, Utopian Socialist, Charles Fourier chher chhuah feminisme tih aṭanga lak a ni a, English-a hman a nih hmasak ber chu kum 1890 vel kha niin ram inrelbawlna leh dan mita mipa leh hmeichhe intluk tlanna tura beihna chungchang sawi nan an hmang(“Feminism”. New World Encyclopedia). Tunah chuan sapṭawng bik pawh ni tawh loin khawvel pum ṭawng ang mai a lo ni ta a, Mizote pawhin kan ṭawng ang thaw thangin kan hre bel ta hle a nih hi.
Feminism hian pianhmang hrang hrang neiin sawi a ni a, zirna peng hrang hrangah a hmel tar lan dan a awm thliah bawk. Entirna atan, Feminist Geography, Feminist Theology, Feminist History, Feminist Literature and Criticism leh a dangte. Feminist ten ngaihpawimawh hrang hrang an neih zingah hmeichhia an mahni an inenkawl theihna, ram inrel bawlna lama an chanvo, khawtlanga an zalenna, ei leh bar zawnna kawnga mahni an intunnunna, nupa inṭhen chungchang, zirna rualkhai taka dawn, hnathawhna leh thil danga intluktlanna, hmeichhe chunga hleilenna te hi a langsar zual a ni a, a dang pawh sawi tur tam tak a awm. Awmna hnun azir te, hnam leh sakhaw rin dan azir te leh chhan hrang hrang avangin ngaihpawimawh zawng hi a dang sung thei a ni.
Historian-te chuan feminism hi ṭhuang hrang hrang pathum (threewaves)-ah hetiang hian Ṭhuang khatna (first wave) kum 1830 aṭanga 1930chhung vel; ṭhuang hnihna(second wave) kum 1960 leh 1970 chho vel; ṭhuang thumna (third wave) kum 1990 hnu lam an ṭhen a (Harrison 297-299). Heng ṭhuang thum bakah hian tunhnaiah ṭhuang lina(fourth wave) awmin an sawi bawk a,chu chu kum 2012 aṭanga inṭan angin an sawi. Heng ṭhuang hrang hrangah hian ngaipawimawh leh vei hrang hrang neiin a hawi zawng pawh a dang hlek hlek hlawm a ni. (Brunell and Burkett)
Ṭhangthar Mizo Poetry-ah Feminism
Mizote hi zai ngaina tak hnam kan ni an ti ṭhin a. Hla hawi zawng chi hrang hrang pawh kan hnam upat loh ngaihtuah phei chuan ngah ve tak kan ni. Chik zawk leh uluk lehzual zawka zir chian chuan kan folksong leh tunhma lam deuha hla chhuak zingah pawh feminism hnuhma hi hmuh tur a awm nualin a rinawm a. Tun ṭum bikah erawh chuan feminism hnuhma leh a thu khel pawimah hrang hrang kum zabi sawmhnih pakhatnaa chhuak bik hlaaṭangin kan thlir dawn a ni.
Mahni ṭhatna hmuh:
Feminist movement-in a ngaihpawimawh em em pakhat chu hmeichhia ten eng mi pawh ni se, eng hmel pawh pu se, eng pianphung pawh neiin eng mizia pawh nei se la, an mahni ṭhatna an hmuh a, an inpawm hi a ni a. Chu chu khawtlang pawhin hmuhpui a, pawmsak ve turin min beisei a. Anita Vl Nunmawii chuan ‘Khuanu Duhsam Lanu’ tih hla-ah heti hian a ziak:
Sakhmel ṭha lo,Pian nalh si lo,Bahsam sei hniang lo,Kimtlang sei hniang lo,Mitmeng mawi lem lo,Nui mawi em em si lo,Khuanu duhsama duanLanu ka lo ni e.(Zaikung Thar vol. 1 30)
He hla phuahtu hian feminist rilru ang takin a hmel hmai lan dan, a pianphung leh pawn lam lan dan, mi tana mawina leh itawmna reng reng nei lo tur chu chhuang takin, a chapopui zawk emaw tih hial zawk turin a tlangaupui piap piap mai a. Pawn lama a lan dan chauh pawh ni loin, a mizia leh a ṭawngkam te chen chuan nelawmna reng reng nei lo leh ṭihbaiawm hial zawk a nih thu te a la sawi ta deuh deuh a! Chutiang khawpa mahni leh mahni han insawisak chiam chiam mai chu a rilru zauthlak satliah ngawt lo. Eng ang pawhin awm se, eng hmel pawh pu se la, engtiang pawhin miin lo sawiin lo ngai mah se amah khan ama hlutna leh chungchuanna a hmu chiang a ni zawk. Chu chufeminism-in a tum pawimawh tak pakhat a ni.
Janet Lawmsangzuali pawhin pian nalhna te, hmelṭhatna te pawh hi khawtlangin a duh dan anga a hrilh fiah mai niin a ngai a. Chu tehfung hmanga tling lo, mi hmuha chhe tak, pian nalh lo leh thau lek luak pawh ni se zahpui tur a awm lo a, miin ṭha ti lo mah se a ṭhatna a bo chuang lo tiin heti hian a ziak chhuak:
But over time yougrow as a human, as a woman and beginto realize thatbeing fat shamed is okay,being invisible is okaybecause that is why your power lies.You are not shame.”(Collected Writings from Hilltalk 68)
Hemi sirah chiah chuan Debbie Rinawmi chuan ama hlutna a inhre chiang em em a, fakna leh chawimawina dawng tur nia inhriain, ‘Keimah Chu Fakin Awm Rawh Se’ a lo ti ve mek bawk:
Keimah chu fakin awm rawh se,Harsatna kara huaisenna ka vawn nun tlat avangin;Chutah chuan, khang hunah khan,Ka ṭhian neih chhun chu harsatna, manganna lehhrehawmna an ni a.(Zaikung Thar vol. 4 53)
Pawngsual chungchang:
Feminism-in a thlurbing pakhat leh a ngaihpawimawh em em pakhat chu pawngsual leh a tuartu chungchang leh vantlangin kan thlir dan bawr vel hi a ni a. Pawngsual chungchanga Feministten an ngaihpawimawh hmasak leh an sawi hmasak fo chu ngawih bopui mai loa sawi chhuah/au chhuahhi a ni(Whisnant). Ṭhangthar hla phuahtu pakhat chuan pawngsual tuartu dinhmun hi tar langin, ‘Tuartu Aw’ tihah chuan heti hian a tuartu tan aw a rawn chhuahsak a:
I duhthusam rawkrai lo puitlin nan,Ka chanpual nun chu i pumbilh a,Nawmna runthlak thlakhleh avangin,Ka thianghlimna i famtir ta si.I suangtuahna hnawm tin phur chu,Ka thinlung hliam nan I duang a,I sum phal loh chakna rawngin,Saruak hmelhem mi chhiah maw?(Chawngthu)
Hmeichhe chunga hleilenna :
Khawvel pumah hmeichhe chunga hleilenna leh nupa/kawppui inkara tharum thawhna hi a hluar hle. WHO-in kum 2016-a a tar land an phei chuan hmeichhe pathum zela pakhat hian an kawppuite lak aṭangin kutthlak/tharum thawh (physical and/or sexual violence) an tuar a ni. India rama hmeichhe pasal nei tawh za zeal 37.2 hian nupa inkara kut inthlak an tuar anga chhut a ni a, Mizoramah chuan za zela 22.1 a ni. (Lalhmingthangi 217)
Ṭhangthar Mizo hlaah pawh hemi chungchang hi hmuh tur a awm a. Hla pakhat ‘Mipa Suak’ tihah chuan atirah mipain hmeichhia chu han duat viauin, ṭawngkam ṭha tinreng nen dim takin thlem vel mah se sakawlh hlauhawm ang maia a hran khum leh thu heti hian kan hmu:
Thiam tin thawia a vil lanu,A valh thang rawngah chuan zim lutin,Kam ṭha hlana vaunt ngei kha,Kamkei val iang a hrang leh ta si. (Chawngthu)
Jennifer Zothansangi thung chuan hmanlai aṭanga Mizo mipa ten kan thupui pakhat, vawiin thlenga a zun zam kan la kalsan hleih theih loh hmeichhe ngaih/theih tam tumna rilru chu hmuin, a tuartu hmeichhe lam an at reng tawh bik loh avangin chutiang ti ṭhin mipa chan tur chu ‘Chawh Chiah’ a nih thu thiam takin a sawi a.
Lerh leh luck fawmafing inti-ai theih apiangi ‘theih’ lai khani ro thuhruk‘ Hmeichhe a tak’i tih ṭhin thinlung khakulh kawngkhar anga nghetakharin a awm dawn sibeisawnnain a tihchhiat tawh avanginsut hawn rual a ni tawh lo ang. (Zaikung Thar vol. 3 75)
Khawtlanga hmeichhe dinhmun :
Mizote hi mipa rorelna (patriarchal system)a inenkawl kan nih vang nge mawni hmasang aṭang tawhin kan khawtlang nunah mipa leh hmeichhe chanvo hi a inang hle mai a, tunlai hun thleng pawhin kar zau tak a la awm. “Mipa chuan pa a nih hnuah pawh nula a la rim thei a, a duhna lam lamah talin tlangval ang main a la che tla thei a. Hmeichhe tan erawh mipate zalennaah an leng ve kher lo”(Sailo 20). Kan ṭawngkauchheh hrang hrang, kan thu fing, thawnthu leh titiah te hian mipa voh bikna, mipa chungnun zawkna leh mipa leh hmeichhe dinhmun inthlauhzia tilang thei tur a awm nual mai a. “Heng thu fing leh puithuna hmangte hian hmeichhiate hi awp beh an ni fo.” (18)
Chutiang chu kan khawtlanga hmeichhiate dinhmun a nih laiin hmeichhe khawsak dan, thil tih leh thawh erawh chuan hriatsak emaw sawi chhuah emaw a hlawh lo hle a. Tlangval tan tlawmngai chawimawina nopui a awm laiin nula tan a awm ve lo a, Mizo khawtlang nuna ropui ber tih hial theih tur thangchhuah pawh mipate chanvo a ni. Ṭhangthar poet C. Remsangzuali chuan hmasang aṭanga Mizo nulate hnathawh nasatzia, thil tih nasatzia leh chet nasatzia ‘Lanu Leng Nunchan’ tih hla hmangin a tar lang a:
Zingṭian kawl lo eng riai mai hnuaiah,Ṭuanṭul vanga hma taka thovin;An hun an chhiar, lanu leng tin ten.Zing buh den, dawntui thal ngaih vang ten.Kawltu chawi ban zai an rel lo,Lentu zing riai tluang lam zawh zelin,Hlim ten an thawkza lawmruakte nen;An chhiar kawla ni lo chhuak chu. (Zaikung Thar vol. 2 16)
Mizo nula chu a thawh hlim aṭanga hna ṭul thawkin a vir buai char char a. In chhung enkawl leh in lama chet ngai zawng zawng a che vek chung pawhin ram lama hnathawh a awl thei chuang lo a. Mizo nulate chuan hunawl an nei hman lo a ni ber. Tin, hun nuam ber anga sawi ṭhin vangpui awllen lai meuh pawhin an awl hman tak tak lo.
Mizo khawtlang nunah hian nula senior leh tlangval senior dinhmun pawh a inthlau hle a. Kum in zat reng pawh ni se kan thlir dan a inang lo viau a, mipa lam kan en liam mai mai laiin hmeichhia erawh chu a kum a lo tam deuh hlek chuan fiam leh chhaih a hlawh nasa bik hle.
‘Di tawng lo i,Di vai ruaii,A tawng lo, chhawl ṭhuaituA dawng lo, biahthu di’tiin an sel.(Nunmawii 91)
Mizote hi thu khuh thiam tak, mi pawi sawi hlau tak hnam, mi mit kan tikham ang tih hlau reng renga hun hmang ṭhin hnam kan ni a. Mahse chu hnamin mi pawi sawi leh mi tihnat pawh pawi ti hauh loa kan sawi hreh lem lohna chu hnam dang kawp thu hi a ni. Hemi chungchangah hian Mizo khawtlang nuna hmeichhe dinhmun chiang takin a hriat theih ang. “Mipat hmeichhiatna chungchangah leh hnam dang nena inngaihzawnna chungchangah Mizo hmeichhiate chu mipate awm dan anga an awm ve phalsak an ni lo a, mipate tan kawng zau taka a inhawn laiin hmeichhiate erawh dem an kai hma hle” (Sailo 40). Mizo nula hnam dang pasal neite phei chu hnam phatsantu tiin kan chuk a, kan chirh theh nasa thei hle. Lalsangliani Ralte chuan Mizo nula, hnam dang pasala neite dinhmun heti hian chiang takin a tar lang:
I am the crossan entire tribe has to bear,the inciter of gossip,the source of humour…(Zaikung Thar vol. 1 286)
Mizo nulain hnam dang pasal a neihna zungbun a bun rualin a chite zing ata hnawh chhuah a ni a, hnam phatsantu tia vuahin sawi leh sel, chil leh chilh a hlawh zui nghal. Mizo tlangval erawh chuan hnam dang nupui nei pawh ni se hetiang em ema chhut zui a hlawh ngai lo. Chutiang ‘hnam phatsantu’ tan chuan rorelna dik lo thei lo, Van rorelna chiah beisei tur a awm tawh!
Now, I only dare seek solacein the reassurance of knowingthe final and most crucial judgementis to be made by the Jehovahwho made all men,and loves all equally. (287)
Mizoram chauh ni loin India ram pum huap ang pawhin nuin a thihsan ai chuan pain a thihsan avanga fahrahte nun hi a hrehawmin a khirh zawk em aw a tih theih. Sorkar ang pawhin thliarna leh thlei bikna a awm emaw ni aw tih theih a ni. Lalnunsanga Ralte chuan ,
If it wasn’t for the Indian governmentI swear I won’t even remember my father’s nameThey’re obsessed and keep asking for it,For every important document of my life. (Collected Writings from Hilltalk 27)
tiin a naupan laia brosalsantu, vawihnih chauh a hmuh hman a pa hming sorkarin an ngaihpawimawhzia a poetry ‘(Optional)’ tihah a ziak a. Sorkar mitah pawh hian pasal tel loa fate chawi liantu nu chuan awmzia a nei tham lo tihna a ni mai awm e!
Hmeichhe ropuina :
Hmeichhe ropuina, chungchuanna leh mipate aia an nep bik lohzia chungchang hi feminism thu ken laimu ber pakhat a ni kan ti thei ang. Kum 2019 tawp lam aṭangin covid-19 hripui a lo leng a, khawvel pumah kan buai nuai nuai mai a ni. Centre for Economic Policy Research leh World Economic Forum ten ram 194 an zir chianna aṭanga a lan dan chuan Covid-19 hri leng do kawngah hian hruaitu atana hmeichhe nei ramin an thawk ṭha zawk a, hmeichhiaiin ram a hruai hian awmzia a nei zawk(Garikipati) tih a ni tlat. Tin, kum zabi sawmhnih pakhatnaah ohei hi chuan mipa rorum tak tak aiin hmeichhiate hi hruaitu ni turin an ṭha zawk tih a ni mek bawk.
Ṭhangthar hla phuahtu Lalremruati Ngente chuan hei hi a hmu chiang hle mai a, a hla pakhat ‘Hmeichhia’ tihah chuan heti hian a chham chhuak:
Nang chu,Leillung din tirh atang reng khan,Khawngaihna leh lainatna vawng tur leh,Huatna karah pawh hmangaihna lantir thei turin,Rilru no leh nem taka duan I ni si a.(51)
Ṭulna hrang hrang avanga a nu hmu thei loa hmun danga ‘chhingkhual chang’ Valpuia Kingbawl chuan a nu bulah chuan a lungngaihna leh natna zawng zawng bo vekin a ring a, a hla pakhat ‘Chhunu Kiangah’ tihah chuan nu ropuina heti hian a puang a, a ti lutuk mah mah tih a rem lo ang.
Lenkawlah turni’n ṭian dar a khawng ang a,Nun riakmaw’n thlamuanna hla mawi sain maw,Thangvanah siar chhawrthla an zai taw hang.Ka chun nunnemi kiangah chuan. (Zaikung Thar vol. 1203)
“Mizo ten hla lenglawng phuah kan neih hmasak Zosapthara hla ‘Ka Nausenin Tu Nge Mi Kawl’ tih hla hi kan chhiar chuan nute hlutzia uar leh thiam taka inzirtirna a ni tih kan hmu a” (Sailo 19). Chumi hrulah chiah chuan Zama Khiangte pawhin ‘Ka Nu’ tih hlaah nu ropuina hmangin hmeihchhe chungnunna heti hian a chham ve bawk:
Rinawmna laka rinawm,Thatchhiatna tihtaimak zawh loh,Silh leh fen mawina ni lo, chhungril diknaa inthuam,Lei rohlu ni lo, hmangaihna paipawntu,Ka nu, ka nu ngei kha. (Zaikung Thar vol. 4 225)
A tlangpuia lakin hmeichhiate hi mipate aia taima leh thawkrim zawk an ni duh viau a, rinawmna leh chhungril chakna lamah pawh a nghet leh paukhauh zawk an ni duh viau mai. Tin, hmangaihna thuah pawh a chungnung zawk an ni hial ta ve ang.
Beih letna/do letna :
Feminism leh women movementkan tih reng reng rawn chhuahna chhan lian tak pakhat chu khawtlang, sakhua, ram leh hnama an dinhmun leh rah beha an awm do letna leh vantlang thlir dan leh ngaih dan nghet sa beih letna a ni chawk. Chumi hlimthla chu ṭhangthar Mizo hla-ah pawh hian hmuh tur a awm nual a.
Anita Vl Nunmawii chuan khawtlang leh sakhuain a phuarna piah lamah amah leh amah(hmeichhia leh hmeichhia) a inphuarna a hmu tel a, chu inphuarna leh inawpna chuan amah(hmeichhia) chauh ni loin mipate pawh a phuarin a thlung tel ve tlat tih a hmu a. Chuta ṭanga tal chhuahna thu chu heti hian a ziak:
Keimah leh keimah ka inphuar a,nang pawh ka phuar tel che aTunah chuan phuarna hruihrual te ka phelh a,Kan zalen ta. (83)
Khawtlang nun, sakhua leh chhungkaw thlenga kan inawp behna hian a tuartu kut chauh a khirhsak lo a, a awp bettu zawk pawh kha a thlung bet vet ho a ni. Police-in an mi sual man thlunna atan mi sual kut leh anmahni kut kutkawl hmanga an thlun zawm hian mi sual chauh kha a phuar lo a, amah a inphuar tel ve a ni. Chutiang chuan kan inawp behna hian a awm beha chauh ni lo a awp bettu pawh a thlun tel tlat avangin awp behna lak ata awp behte an chhuah hian a awp bettu pawh a zalen tel hlauh a ni.
Anita Vl Nunmawii vek hian, “Ka silhfente chuan min phuar hian ka hria a, a zavai chuan ka hlip ta a,” (78) a ti bawk a. Silhfen hi eng ber nge ni ang tih hriat har viau mah se, hmeichhia an nih avanga phuartu sakhua, khawtlang, hnam leh chhungkua thleng pawhin a ni thei a. Chutiang phuartu zawng zawng lak ata intizalen a, inphelh ruak a kawk theiin a lang a. Counter culture rim te pawh a nam rum rum.
Chanchin hlui en nawnnna :
Chanchin hlui, history, feminist ṭhenkhatin ‘his-story’ an tih hial hi mipate chanchin ziahna leh mipa khawvel tar lanna a nih duh khawp mai a. Chumi en nawn a, history kan hriat dan avanga buklung dik lo kan lo khai tawh siam ṭhat hi feminism ken tel pakhat a ni a. Thil thleng pakhat ni si a sawitu thlirna a hran avanga inpersan tak si a awm theih ṭhin avangin mipa thlirna aṭang chauha ziah ṭhin history chu an en fiah ṭha leh ṭhin. ‘Ṭhangthar hla phuah tur a phuah zawh khah ang’ tih avanga a nung chunga an phum tak Pi Hmuaki chanchin hi kan hre lar viau a. Mahse Malsawmi Jacob chuan Pi Hmuaki chanchin chu a en nawn a, ṭhangtharte hla phuah tur a phuah zawh khalh mai ang tih chauh chu a nung chunga inphum chhan emah a ngai thei lo. Mipate khawvelah chuan Pi Hmuaki kha kalphung (system) awm sa sawisel a, tal chhuah tum niin a ngai a, vantlang rin dan leh pawm dan thlak tum angin a hmu. Chu chu a nung chunga phum a nih chhan ni pawhin a ngai a ni.
You derided their philosophywouldn’t sing their eulogyafter a successful raid,tried to stop them dating lasitold them to choose tlangsam over kangṭhaiTheir annoyance grew day by day,decided to silence you altogetherShut you out from golden sunlightwind and call of chuk-chu-ri-kur. (42-43)
Tlangkawmna
Ṭhangthar Mizo hla-a feminism hnuhma landan hrang hrang kan tar lang tawh a. Tuna kan sawi bakah hian thur chhuah tur a la awm nual bawk ang. Mizo ṭawnga ziah hla ho aiin sap ṭawnga ziah (Mizo poetry in English)lamah hian feminism hnuhma hmuh tur a tam zawk a. A lan dan maiah chuan mipa kutchhuakah aiin hmeichhe kutchhuakah feminism rim hi hriat tur a tam zawk fe a. Thil mak erawh a ni lo. Chutih rual chuan kan tar lan bakah pawh feminism sulhnu lanna Mizo mipa hla hmuh tur a awm ve leh zauh ṭhin bawk.
Eng thurin leh ngaih dan mah hi a ṭha vekin a ṭha lo vek hauh lo a. A ṭhatna lai kan lo lak thiam a, kan lo thliar thiam zel a pawimawh hle. Khawvel tukverha kan dah ve phak tak hnu hian khawvel chiahtu thil hrang hrang kan lo hmu ve ta zel a. Chung chuan kan thu leh hla lamah pawh hlet a chhuah ve ṭan mek a. Chutiang zingah chuan feminism hi kan thu leh hlaa hniak lang fiah ber pawl a ni ngei ang. Eng thil thleng pawh, eng ngaihdan leh eng thurin pawh ni se kan thu leh hla tihausatu, hmasawntirtu atana kan hman thiam zel a ṭul tak zet a ni.
Works Cited:
- Burkett, Elinor and Brunell, Laura.”Feminism”. Encyclopedia Britannica, 24 Mar. 2021, https://www.britannica.com/topic/feminism. Accessed 29 May 2021.
- Chawngthu, Lalvensangi. “Tuartu Aw”. The Aijal Club Poetry Evening 2018 with Rokunga Memorial Society, 29 Jun. 2018, Aijal Club, Aizawl.
- Collected Writings from Hilltalk 2017. Hilltalk Literary Forum. 2017.
- “Feminism”. New World Encyclopedia, https://www.newworldencyclopedia.org/entry/feminism. Accessed 29 May, 2021.
- Garikipati, Suprya and Kambhampati, Uma S. “Women leaders handled coronavirus better than their male counterparts – and the data shows that”. Scroll.in, 7, Sept. 2020. https://scroll.in/article/971955/women-leaders-handled-coronavirus-better-than-their-male-counterparts-and-the-data-shows-that.Accessed 29 May. 2021.
- Harrison, Kevin and Boyd, Tony. Understanding Political Ideas and Movements. Manchester University Press. First Edition : 2003.
- Hooks, Bell.Feminist Theory : From Margin to Centre. South End Press.1984.
- Jacob, Malsawmi. Four Gardens and Other Poems.Authorspress, 2017.
- Lengermann, Patricia and Niebrugge, Gillian.”Feminism”. In Ritzer, G.; Ryan, J.M. (eds.). The Concise Encyclopedia of Sociology. John Wiley & Sons.2010.
- Lianhmingthangi, Catherine and Sailo, Grace Lalhlupuii. “Intimate Partner Violence against Women: Perception and Experiences of Women in Aizawl”. Mizoram University Journal of Humanities & Social Sciences Vol. VI, Issue 2, December 2020, Mizoram University, http://www.mzuhssjournal.in/. Accessed 29 May. 2021.
- Ngente, Lalremruati. Seih.Mizoram Publication Board. 2021.
- Nunmawii, Vl, Anita. Aikaih. TM Offset Printing Press.2017.
- Sailo, Lalrammuana. Mizo Thu leh Hla Zirchianna vol. 1. Mizoram Images Publication. 2019
- Sanders, Valerie. “Feminism and Literature in the Long Nineteenth Century”. 2016, https://www.routledgehistoricalresources.com/feminism/essays/feminism-and-literature-in-the-long-nineteenth-century. Routledge Historical Resources. Accessed 29 May. 2021
- Shear,Marie.”Media Watch: Celebrating Women’s Words”. New Directions for Women Vol. 15, Issue 3 May/June 1986.
- Whisnant, Rebecca. “Feminist Perspectives on Rape”. The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Center for the Study of Language and Information (CSLI), Stanford University, 13 May. 2009, https://plato.stanford.edu/entries/feminism-rape/.Accessed 29 May. 2021.
- Zaikung Thar: 21st Century Mizo Poetry Series Volume 1. Mipoty. 2017
- Zaikung Thar: 21st Century Mizo Poetry Series Volume 2. Mipoty. 2018
- Zaikung Thar: 21st Century Mizo Poetry Series Volume 3. Mipoty. 2019
- Zaikung Thar: 21st Century Mizo Poetry Series Volume 4. Mipoty. 2021
Click to copy
Cite the original source:
Dinpuia, Ramlawta. “Ṭhangthar Mizo Poetry-a Feminism Hnuhma.” Mizo Studies, X, no. 3, Sept. 2021, pp. 650–664.
Cite the original source:
Dinpuia, Ramlawta. “Ṭhangthar Mizo Poetry-a Feminism Hnuhma.” Mizo Studies, X, no. 3, Sept. 2021, pp. 650–664.
![]()
